KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda 2023-yil yakuni bo'yicha kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlarining umumiy soni 600 mingdan oshib, yalpi ichki mahsulot (YaIM)dagi ulushi 55% ni tashkil etdi [1]. Bu ko'rsatkich 2022-yilga nisbatan 4.5% ga oshgan bo'lib, iqtisodiy o'sishning asosiy drayverlaridan biriga aylanganini ko'rsatadi. Jumladan, xizmat ko'rsatish sohasida 2023-yilda 45 mingdan ortiq yangi tadbirkorlik subyektlari tashkil etildi, bu umumiy o'sishning 30% ini tashkil etadi [2]. Ishchi o'rinlari yaratishda ham tadbirkorlik yetakchilik qilib, 2023-yilda jami yangi ish o'rinlarining qariyb 70%i kichik va o'rta biznes hisobiga to'g'ri keldi [3]. Biroq, Tadbirkorlikni rivojlantirish agentligi tomonidan o'tkazilgan so'rovlarga ko'ra, tadbirkorlarning 35%i moliyaviy resurslarga, xususan, tadbirkorlik kapitaliga kirishda qiyinchiliklarga duch kelayotganliklarini bildirgan [4]. Global miqyosda esa, venchur kapitali investitsiyalari 2023-yilda 450 milliard dollarni tashkil etib, ayniqsa yuqori texnologiyali startaplarga yo'naltirilgan sarmoyalar hajmi yiliga o'rtacha 18% ga o'smoqda [5]. Bu raqamlar tadbirkorlikning nafaqat mamlakat iqtisodiyoti, balki global innovatsion jarayonlardagi muhim rolini yaqqol ko'rsatib, uni rivojlantirishga qaratilgan harakatlarning dolzarbligini isbotlaydi. Bugungi shiddatli globallashuv va raqamli transformatsiya davrida tadbirkorlik va tadbirkorlik kapitali har qanday milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligini ta'minlashda hal qiluvchi ahamiyat kasb etmoqda. O'zbekiston misolida, iqtisodiy islohotlarning jadallashuvi sharoitida, kichik va o'rta biznesni moliyalashtirish mexanizmlarini takomillashtirish dolzarb vazifa bo'lib qolmoqda. Mavjud bank kreditlari ko'pincha yuqori garov talablari va uzoq muddatli byurokratik jarayonlar tufayli startaplar va innovatsion loyihalar uchun yaroqsiz bo'lib qolmoqda [6]. Venchur kapitalining rivojlanmaganligi, xatarlarni baholash bo'yicha tajribaning yetishmasligi va investorlar uchun rag'batlantirish mexanizmlarining cheklanganligi tadbirkorlik kapitalining shakllanishiga to'sqinlik qiluvchi asosiy muammolardan hisoblanadi. Shuningdek, tadbirkorlik ekotizimida xalqaro tajriba va eng ilg'or amaliyotlarni joriy etishga bo'lgan ehtiyoj yuqori, chunki O'zbekistonda bu boradagi ilmiy asoslangan tavsiyalar va amaliy mexanizmlar hanuzgacha yetarli darajada ishlab chiqilmagan. Tadbirkorlik va tadbir ...