KURS ISHI

KIRISH O‘zbekistonda oliy ta’lim tizimining raqamli transformatsiyasi jarayonida talabalar bilimini baholash tizimini takomillashtirish ustuvor vazifalardan biri hisoblanadi. Oliy taʼlim muassasalarida ta’lim jarayonini avtomatlashtirishga qaratilgan investitsiyalar 2023-yilda 34.5 million dollarni tashkil etib, bu ko‘rsatkich 2022-yilga nisbatan 28% ga o‘sdi [1]. Bu o‘sish, jumladan, baholash jarayonlarining shaffofligini oshirish, ob’ektivligini ta’minlash va o‘quv samaradorligini yaxshilashga qaratilgan loyihalarni ham o‘z ichiga oladi. Dasturlash sohasidagi ta’limning sifati esa mamlakatning raqamli iqtisodiyotdagi raqobatbardoshligini belgilaydi. Global miqyosda dasturlash ta’limi bozorining hajmi 2023-yilda 2.5 milliard dollarga yetgan bo‘lib, bu sohadagi o‘zlashtirishni baholash tizimlariga bo‘lgan talab yildan yilga ortib bormoqda [2]. Shu sababli, algoritmik tillar va dasturlash fanlarida talabalarning o‘zlashtirishini baholash tizimini zamonaviy axborot texnologiyalari asosida takomillashtirish zarurati tobora yaqqol namoyon bo‘lmoqda. Bugungi kunda ta’lim jarayonida baholash tizimining samaradorligi bevosita o‘quv natijalariga ta’sir ko‘rsatadi. Mavjud baholash usullari ko‘pincha sub’ektivlik, shaffoflik yetishmasligi va talabalarning real bilim darajasini to‘liq aks ettira olmaslik kabi muammolar bilan duch kelmoqda. Xususan, an’anaviy baholash usullari algoritmik fikrlash va dasturlash ko‘nikmalarini kompleks tarzda baholashda yetarli emas [3]. Talabalarning har bir bosqichdagi rivojlanishini kuzatib borish, zaif tomonlarini aniqlash va individual yondashuvni ta’minlash ham murakkab vazifadir. Shu bilan birga, zamonaviy axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi yangi, innovatsion baholash vositalarini joriy etishga imkon yaratadi. Bu esa ta’lim sifatini oshirish, talabalar motivatsiyasini rag‘batlantirish va ularning kasbiy tayyorgarlik darajasini yaxshilashda muhim ahamiyat kasb etadi. Talabalar o‘zlashtirishini baholash tizimining nazariy asoslari va amaliyotlari xalqaro miqyosda ko‘plab tadqiqotchilar tomonidan o‘rganilgan. Jumladan, Benjamin Bloom (1956) [5] ta’lim maqsadlari taksonomiyasini ishlab chiqib, o‘qitish va baholash jarayonlariga iyerarxik yondashuvni joriy etdi. Carol S. Dweck (2006) [6] o‘zining "Fixed vs. Growth Mindset" nazariyasi orqali baholashning talabalarning motivatsiyasi va o‘zlashtirishiga ta’sirini tahlil qild ...