KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi tizimida 2023-yilda umumiy o‘rta ta’lim maktablari soni 6300 tadan oshdi, ushbu maktablarda jami 6,5 milliondan ortiq o‘quvchi tahsil olmoqda [1]. Zamonaviy ta’lim standartlari, ayniqsa, matematika fanini o‘qitishda, o‘quvchilarning chuqur tushuncha hosil qilishini va ularning mantiqiy hamda analitik fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirishni talab etadi. Bunday sharoitda, ayniqsa, asosiy matematik tushunchalardan biri bo‘lgan tenglikni o‘qitish metodikasi dolzarb muammolardan biriga aylanmoqda. O‘quvchilarning tenglik tushunchasini nafaqat formula yoki qoidani yodlash, balki uning mohiyatini anglab, turli masalalarni yechishda qo‘llay olish darajasi ta’lim sifatining muhim indikatorlaridan hisoblanadi. Hozirgi kunda ham tenglik tushunchasini samarali o‘qitishga oid uslubiy yondashuvlarda aniq metodik tavsiyalar yetishmasligi, mavjud usullarning murakkabligi yoki o‘quvchilarning yosh xususiyatlariga mos kelmasligi kabi kamchiliklar kuzatilmoqda. Bu esa, o‘z navbatida, o‘quvchilarning matematikaga bo‘lgan qiziqishining pasayishiga va fanni o‘zlashtirishdagi qiyinchiliklarga olib kelishi mumkin. Bugungi global ta’lim texnologiyalari rivojlanayotgan bir davrda, o‘quvchilarga murakkab matematik tushunchalarni, jumladan, tenglikni o‘rgatishning yangi, samarali metodologiyasini ishlab chiqish va joriy etish nihoyatda muhim ahamiyat kasb etadi. Tenglik — bu nafaqat algebraik tenglamalarni yechishda, balki geometriya, fizika va hatto kundalik hayotdagi mantiqiy jarayonlarda ham asosiy rol o‘ynaydigan tushunchadir. Shu sababli, tenglik tushunchasini o‘qitish jarayonini optimallashtirish va uning samaradorligini oshirish o‘quvchilarning umumiy matematik savodxonligini ko‘tarishga bevosita ta’sir qiladi. Hozirgi kunda mazkur yo‘nalishdagi tadqiqotlar ko‘plab rivojlangan mamlakatlarda olib borilayotgan bo‘lsa-da, O‘zbekiston sharoitiga moslashtirilgan, o‘quvchilarning yosh xususiyatlari va milliy ta’lim tizimining o‘ziga xos jihatlarini hisobga olgan holdagi chuqur ilmiy-metodik tadqiqotlar hali ham talab darajasida emas. Bu esa, tenglik tushunchasini o‘qitishning an’anaviy usullariga asoslanib qolish va o‘quvchilarning chuqur bilim olishiga to‘siq bo‘lish xavfini tug‘diradi. Tenglik tushunchasini o‘qitish metodikasini takomillashtirish muammosi jahon ilmiy jamoatchiligi tomonidan uzoq vaqtdan beri o‘rganilib kelinmoqda. Ma ...