KURS ISHI

KIRISH So'nggi yillarda boshqaruv samaradorligini oshirish masalasi global miqyosda dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Masalan, 2023-yilda jahon miqyosida kompaniyalar boshqaruv samaradorligini oshirishga yo'naltirilgan investitsiyalar hajmi 250 milliard dollardan oshdi [1]. O'zbekiston Respublikasida esa, kichik va o'rta biznes subyektlarining umumiy ichki mahsulotdagi ulushi 2023-yil yakuni bo'yicha 56% ni tashkil etdi, bu esa boshqaruv mexanizmlarini takomillashtirish orqali yanada yuqori ko'rsatkichlarga erishish imkoniyatini ko'rsatadi [2]. Tadqiqotlarga ko'ra, to'g'ri tashkil etilgan menejment tizimi kompaniya rentabelligini o'rtacha 15-20% ga oshirishga qodir [3]. Shu bilan birga, O'zbekistonning investitsion jozibadorligini oshirish strategiyasida, 2024-yilga qadar to'g'ridan-to'g'ri xorijiy investitsiyalar hajmini 12 milliard dollarga yetkazish rejalashtirilgan bo'lib, bu raqamli iqtisodiyot sharoitida yuqori malakali menejerlarga bo'lgan talabni yanada kuchaytiradi [4]. Jahon banki ma'lumotlariga ko'ra, Markaziy Osiyo mamlakatlari, shu jumladan O'zbekistonda, boshqaruv kadrlari salohiyatini rivojlantirishga qaratilgan dasturlarga investitsiyalar yiliga o'rtacha 10% ga o'sib bormoqda [5]. Menejerlarning turli darajalardagi vazifalarini aniq belgilash, ularning samaradorligini baholash va doimiy takomillashtirish bugungi kunda O'zbekiston iqtisodiyotining barqaror rivojlanishi uchun muhim omil hisoblanadi. Tashkilotlarda menejment darajalari o'rtasidagi o'zaro aloqaning yetarli darajada rivojlanmaganligi, vazifalarning aniq taqsimlanmaganligi va zamonaviy boshqaruv metodologiyalaridan yetarlicha foydalanilmasligi samaradorlikni pasaytiruvchi asosiy muammolardan biridir [6]. Xususan, 2023-yilda o'tkazilgan tadqiqotga ko'ra, O'zbekistondagi korxonalarning 30% dan ortig'ida menejmentning vertikal va gorizontal aloqalarida uzilishlar mavjud bo'lib, bu qaror qabul qilish jarayonini sekinlashtiradi va resurslardan samarasiz foydalanishga olib keladi [7]. Raqamli transformatsiya sharoitida menejerlik kompetensiyalarining o'zgarishi va yangi ko'nikmalarni shakllantirish zarurati ham dolzarb masalalardan bo'lib, O'zbekistonning raqamli iqtisodiyotga o'tish strategiyasida bu jihatga alohida e'tibor qaratilishi lozim [8]. Menejment darajalari va menejerlarning vazifalari masalasi jahon miqyosida ko'plab yetuk olimlar tomonidan chuqur o'rganilgan. Anri Fayol (191 ...