KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi maʼlumotlariga koʻra, umumiy oʻrta taʼlim maktablari bitiruvchilarining 2023-yildagi oliy taʼlim muassasalariga kirish koʻrsatkichi fanlar kesimida turlicha boʻlib, ayniqsa, tabiiy va aniq fanlar, jumladan, matematika boʻyicha kirish imtihonlarida toʻplangan oʻrtacha ballar nisbatan pastligi kuzatilmoqda [1]. Jumladan, 2023-2024 oʻquv yilida Oʻzbekistondagi oliy taʼlim muassasalarining matematika yoʻnalishlariga qabul qilingan abituriyentlarning oʻrtacha ballari respublika boʻyicha oʻrtacha ballardan 10-15% ga pastroq ekanligi qayd etildi [2]. Bunday holat nafaqat oliy taʼlimga kirish imkoniyatlarini cheklabgina qolmay, balki mamlakat iqtisodiyotining yuqori texnologiyali sohalarida kadrlar yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin. Shu bilan birga, 2022-yildagi PISA (Programme for International Student Assessment) tadqiqotida Oʻzbekiston 15 yoshli oʻquvchilarining matematika boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkichlari xalqaro oʻrtacha koʻrsatkichlardan sezilarli darajada past boʻlgani, bu esa taʼlim sifatini oshirish borasidagi dolzarb muammolarni koʻrsatib turibdi [3]. Bu koʻrsatkichlar matematika fanini oʻqitish samaradorligini oshirish boʻyicha chuqur ilmiy-metodik yondashuvlarga ehtiyoj borligini koʻrsatadi. Bugungi globallashuv va raqamli iqtisodiyot sharoitida, analitik fikrlash, muammolarni hal qilish va mantiqiy xulosalar chiqarish qobiliyati har qachongidan ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. Matematika bu koʻnikmalarni rivojlantirishning asosiy vositasi boʻlib, maktab oʻquvchilarining intellektual salohiyatini shakllantirishda hal qiluvchi rol oʻynaydi [4]. Shu bilan birga, taʼlim jarayonida matematika fanini oʻqitish metodikasini modernizatsiya qilish, oʻquvchilarda fanga boʻlgan qiziqishni oshirish va ularning bilimlarni amaliyotda qoʻllash koʻnikmalarini rivojlantirish borasida bir qator hal etilmagan muammolar mavjud. Xususan, anʼanaviy oʻqitish usullari baʼzan oʻquvchilarni faol bilim yaratuvchi subyektga aylantirish oʻrniga, ularni passiv tinglovchi holatida qoldirmoqda. Bu esa matematika fanini oʻqitish samaradorligini, yaʼni oʻquv jarayonining maqsadga muvofiqligi, natijaviyligi va resurslardan oqilona foydalanish darajasini oshirishning metodik asoslarini chuqur oʻrganish va takomillashtirish zaruratini keltirib chiqaradi. Mavzuning oʻrganilganlik darajasi xalqaro va mahalliy miqyosda turli tadqiq ...