KURS ISHI

KIRISH Jahon yarim oʻtkazgichlar bozori 2023-yilda qariyb 526 milliard AQSH dollarini tashkil etgan boʻlib, 2030-yilga kelib bu koʻrsatkich 1 trillion AQSH dollaridan oshishi kutilmoqda [1]. Bu oʻsish, ayniqsa, sunʼiy intellekt, 5G texnologiyalari va avtomobil sanoatidagi talabning kuchayishi bilan bogʻliq. Oʻzbekistonda ham yarim oʻtkazgich texnologiyalari va ularga asoslangan elektronika sanoati rivojlanish bosqichida boʻlib, 2022-yilda elektronika sanoatining ishlab chiqarish hajmi 2021-yilga nisbatan 18% ga oshgan [2]. Bu koʻrsatkich, respublikada zamonaviy texnologiyalarni joriy etishga qaratilgan investitsiyalar va mahalliy kadrlar tayyorlashga boʻlgan eʼtiborning natijasi hisoblanadi. Shuningdek, 2023-yilda Oʻzbekistonning IT-park rezidentlari tomonidan 85 million dollarlik xizmatlar eksporti amalga oshirilgan boʻlib, ushbu xizmatlarning aksariyati yarim oʻtkazgichlarga asoslangan mikroelektronika va dasturiy taʼminot bilan bogʻliq [3]. Bu statistik maʼlumotlar yarim oʻtkazgichlar sohasining nafaqat global miqyosda, balki Oʻzbekiston iqtisodiyoti uchun ham strategik ahamiyatga ega ekanligini yaqqol koʻrsatadi. Mazkur tadqiqot mavzusining dolzarbligi shundaki, yarim oʻtkazgichlar texnologiyasi zamonaviy dunyoda axborot-kommunikatsiya, energetika, tibbiyot va mudofaa sohalarida inqilobiy oʻzgarishlar keltirib chiqardi. Biroq, umumiy oʻrta taʼlim maktablarida “Yarim oʻtkazgichlarda elektr toki” mavzusini oʻqitishda bir qator muammolar mavjud. Xususan, mavjud oʻquv materiallari koʻpincha nazariyaga haddan tashqari eʼtibor qaratib, amaliy qoʻllash va kundalik hayotdagi ahamiyatini yoritib bermaydi [4]. Bu esa oʻquvchilarning mavzuga boʻlgan qiziqishini pasaytiradi va ularning bilimlarni amalda qoʻllash koʻnikmalarini rivojlantirishga toʻsqinlik qiladi. Shuningdek, ushbu mavzuni oʻqitishda innovatsion pedagogik texnologiyalar, virtual laboratoriyalar va interaktiv vositalardan foydalanish darajasi past boʻlib qolmoqda. Natijada, kelajak avlod muhandislari va olimlari uchun fundamental bazani shakllantirishda jiddiy boʻshliqlar yuzaga kelmoqda. Ushbu muammolarni bartaraf etishga qaratilgan metodik yondashuvlarni ishlab chiqish, zamonaviy taʼlim talablariga javob beradigan mutaxassislarni tayyorlashda muhim qadam boʻladi. Yarim oʻtkazgichlar fizikasining nazariy asoslari va amaliy qoʻllanilishini oʻrganishga bagʻishlangan koʻplab ilmiy ishlar jahon olimlar ...