KURS ISHI

KIRISH Jahon iqtisodiyotida Xitoy davlatining institutsional tuzilmasi o'ziga xos o'rin tutadi. Masalan, 2023-yilda Xitoyning yalpi ichki mahsuloti (YAIM) 17,96 trillion AQSh dollarini tashkil etib, dunyoda ikkinchi yirik iqtisodiyotga aylandi [1]. Xitoyning sanoat ishlab chiqarish hajmi esa global miqyosda 30% dan ortiq ulushni egallaydi [2]. Shu bilan birga, O'zbekistonda ham institutsional islohotlar jadal sur'atlarda olib borilmoqda. 2023-yilda O'zbekistonning YAIM o'sish sur'ati 6% ga yetdi [3], bu ko'rsatkichni yanada oshirish va iqtisodiy rivojlanishga erishish uchun samarali institutsional mexanizmlarni shakllantirish zarurati tug'iladi. Xususan, davlatning iqtisodiyotdagi roli, partokratiya va bozor iqtisodiyotining uyg'unlashuvi kabi masalalar dolzarb ahamiyat kasb etadi. Bunday sharoitda Xitoyning institutsional tajribasini chuqur o'rganish, uning iqtisodiy rivojlanishga ta'sirini baholash va O'zbekiston uchun moslashtirish imkoniyatlarini tadqiq etish bugungi kunning muhim ilmiy va amaliy vazifalaridan biridir. Bugungi kunda Xitoyning iqtisodiy mo''jizasi ortidagi institutsional asoslarni tushunish global iqtisodiy tadqiqotchilar, siyosatchilar va tadbirkorlar uchun zarurdir. Xitoy davlat kapitalizmi modelining samaradorligi, uning rivojlanayototgan mamlakatlar uchun ta'sirchanligi hamda ushbu modelning iqtisodiyot, investitsiya muhiti va biznes yuritish sharoitlariga ko'rsatayotgan ta'siri muhim savollar tug'diradi. Mavjud adabiyotlarda Xitoyning institutsional tuzilmasi tahlil qilingan bo'lsada, uning o'ziga xos jihatlarini O'zbekistonning institutsional rivojlanishidagi mavjud muammolar nuqtai nazaridan chuqur o'rganishga alohida e'tibor qaratilmagan. Ayniqsa, Xitoy modelining biznes yuritish muhitiga ta'siri, risklar va ularning moliyaviy asoslanishi hamda ushbu modelni O'zbekiston sharoitiga moslashtirish bo'yicha aniq strategik tavsiyalar ishlab chiqish sohasida ilmiy tadqiqotlarga ehtiyoj mavjud. Bu kurs ishida ana shunday bo'shliqlarni to'ldirishga harakat qilinadi. Mazkur kurs ishining obyekti Xitoy davlatining institutsional tuzilmasi, jumladan, uning iqtisodiy tizimini tartibga soluvchi qonun-qoidalar, boshqaruv mexanizmlari va iqtisodiy munosabatlarni tashkil etish shakllari hisoblanadi. Kurs ishining predmeti esa Xitoy davlatining institutsional tuzilmasining amaliy tadbirkorlik va investitsiyaviy muhitga ko'rsatgan ta'siri, ushb ...