KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomalarida va 2022-2026 yillarga mo'ljallangan Yangi O'zbekistonning Taraqqiyot strategiyasida iqtisodiyotni modernizatsiya qilish, sanoatni rivojlantirish va yangi ishlab chiqarish quvvatlarini ishga tushirish orqali mamlakatning barqaror iqtisodiy o'sishini ta'minlash ustuvor vazifa sifatida belgilangan. 2023-yilda O'zbekiston sanoat ishlab chiqarish hajmi 600 trillion so'mdan oshib, respublika yalpi ichki mahsulotining (YAIM) 27,2% ni tashkil etdi [1]. Investitsiyalarning faollashuvi natijasida o'tgan yili jami 30,0 milliard dollarlik investitsiyalar o'zlashtirildi, bu 2022 yilga nisbatan 22,6% ga ko'pdir [2]. Xususan, 2023-yilda O'zbekistonning sanoat siyosati doirasida yangi investitsiya loyihalari hisobiga 18 mingdan ortiq yangi ish o'rinlari yaratildi va 300 ga yaqin yirik va o'rta sanoat korxonalari ishga tushirildi [3]. Bu ko'rsatkichlar mamlakat iqtisodiyotida yangi ishlab chiqarish quvvatlarini joriy etish orqali erishilgan muvaffaqiyatlarni yaqqol namoyish etadi. Shunga qaramasdan, yangi ishlab chiqarish quvvatlarini joriy etish jarayonida hali ham bir qator hal etilmagan muammolar mavjud. Xususan, loyihalarni moliyalashtirishda resurslar cheklovi, xalqaro bozorlarda raqobatbardoshlikni ta'minlash uchun yuqori texnologiyali ishlab chiqarishni yo'lga qo'yish zarurati, investitsiya loyihalarining samaradorligini baholashda xalqaro standartlarga mos metodologiyalarni qo'llashning yetarli emasligi kabi masalalar dolzarb bo'lib qolmoqda. Ko'plab yangi quvvatlar yuqori darajada energiya talabchan bo'lib, bu resurs cheklovlari sharoitida qo'shimcha bosimlarni keltirib chiqaradi. Shuningdek, xorijiy investitsiyalarning jalb qilinishiga qaramay, ularning ichki mul'tiplikativ effektini oshirish va mahalliy ta'minot zanjirlari bilan integratsiyasini kuchaytirish bo'yicha tizimli yondashuvlar talab etilmoqda. Ushbu masalalarni chuqur tahlil qilish va ularga ilmiy asoslangan yechimlar taklif qilish mazkur kurs ishining zaruratini belgilaydi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha jahon iqtisodiy adabiyotida yangi ishlab chiqarish quvvatlarini joriy etish va iqtisodiy o'sish o'rtasidagi bog'liqlik keng o'rganilgan. Neoklassik o'sish nazariyasi tarafdorlaridan biri R. Solow (1956) o'z tadqiqotida texnologik taraqqiyotni iqtisodiy o'sishning asosiy omili sifatida ko'rsat ...