KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda 2023-yil yakunlari bo'yicha ta'lim sohasiga yo'naltirilgan davlat byudjeti xarajatlari 68,3 trillion so'mni tashkil etgan bo'lib, bu yalpi ichki mahsulotning (YaIM) 7,5% iga tengdir [1]. Umumiy o'rta ta'lim tizimida 2023-2024 o'quv yilida 6,5 milliondan ortiq o'quvchi tahsil olmoqda va ularning matematika fanidan o'zlashtirish darajasi o'rtacha 65-70% ni tashkil etadi [2]. Bu ko'rsatkich Xalqaro o'quvchilarning bilimini baholash dasturi (PISA) va Matematika va tabiiy fanlar bo'yicha xalqaro tendentsiyalarni o'rganish (TIMSS) kabi xalqaro baholash dasturlarida O'zbekistonning o'rtacha ballaridan past ekanligini ko'rsatadi, masalan, PISA 2022 natijalarida O'zbekiston matematika bo'yicha 434 ball bilan 79-o'rinni egalladi, bu o'rtacha 472 ball bo'lgan OECD mamlakatlaridan sezilarli darajada pastdir [3]. Shu bilan birga, 2023-yil holatiga ko'ra, O'zbekistondagi oliy ta'lim muassasalariga kirish imtihonlarida abituriyentlarning matematika fanidan o'rtacha o'zlashtirish ko'rsatkichi 45-50% atrofida saqlanib qolmoqda, bu esa maktab ta'limida nazorat ishlariga tayyorgarlik sifati va samaradorligini oshirish zarurligini yaqqol ko'rsatib turibdi [4]. Matematika fanini o'qitishda nazorat ishlarining samaradorligini oshirish bugungi kunda ta'lim tizimidagi eng dolzarb masalalardan biridir. Raqamli iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar asrida har bir fuqaroning matematik savodxonligi va mantiqiy fikrlash qobiliyati nafaqat shaxsiy muvaffaqiyat, balki mamlakatning global raqobatbardoshligi uchun ham muhim ahamiyat kasb etadi. Ta'lim jarayonida nazorat ishlariga tayyorgarlik va ularni o'tkazish metodologiyasi o'quvchilarning bilim darajasini aniqlash, o'qituvchining samaradorligini baholash va o'quv dasturlarini takomillashtirish uchun fundamental vosita hisoblanadi. Biroq, mavjud tizimda nazorat ishlariga tayyorgarlik jarayonida bir qator muammolar mavjud: o'quvchilarning stress darajasining yuqoriligi, o'qituvchilarning baholash usullarini differensiatsiya qilishda qiyinchiliklarga duch kelishi hamda natijalarni tahlil qilish va takomillashtirish bo'yicha tizimli yondashuvlarning yetarli emasligi kuzatilmoqda. Ushbu kurs ishi aynan shu kabi muammolarni hal etishga, ya'ni matematika fanidan nazorat ishlariga tayyorgarlik samaradorligini oshirishning nazariy-metodologik asoslarini va amaliy yechimlarini ishlab chiqishga qaratilgan. Matematika fa ...