KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida so'nggi yillarda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan keng ko'lamli islohotlar amalga oshirilmoqda, bu esa zamonaviy boshqaruv texnologiyalariga bo'lgan ehtiyojni keskin oshirdi. Xususan, 2023-yilda raqamli xizmatlar bozorining hajmi 4,5 trln so'mga yetgan [1], bu 2022-yilga nisbatan 28% o'sishni tashkil etgan [2]. Davlat organlarida elektron hukumat xizmatlaridan foydalanish ko'rsatkichi 80% dan oshdi [3], bu aholi va tadbirkorlik subyektlari uchun ko'rsatilayotgan davlat xizmatlari sifatini oshirishga xizmat qilmoqda. Global miqyosda esa sun'iy intellekt (AI) bozori 2023-yilda 200 mlrd dollardan oshdi va 2030-yilga borib 1,8 trln dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [4], bu zamonaviy boshqaruvda ushbu texnologiyaning fundamental ahamiyatidan dalolat beradi. Mazkur statistikalar zamonaviy boshqaruv texnologiyalarini joriy etish va ularning samaradorligini matematik modellashtirish orqali oshirish O'zbekistonning iqtisodiy rivojlanish strategiyasida ustuvor yo'nalishlardan biri ekanligini ko'rsatadi. Ushbu mavzu hozirgi kunda ayniqsa dolzarb bo‘lib, tashkilotlarning samaradorligini oshirish, resurslardan oqilona foydalanish va raqobatbardoshlikni ta’minlashda zamonaviy boshqaruv texnologiyalarining rolini tushunish va optimallashtirish zarurati ortib bormoqda. Mavjud boshqaruv tizimlari ko'pincha murakkablik, ma'lumotlarning tarqoqligi va qaror qabul qilish jarayonlarining sekinligi kabi muammolarga duch keladi. Masalan, loyihalarni boshqarishda risklarni baholash va moliyaviy prognozlashda an'anaviy usullar yetarlicha aniqlikni ta'minlamaydi, bu esa loyihalarning muvaffaqiyatsiz yakunlanishiga yoki kutilgan natijalarga erishilmasligiga olib kelishi mumkin. Shu nuqtai nazardan, matematik modellashtirish usullari yordamida zamonaviy boshqaruv texnologiyalarining samaradorligini oshirish mexanizmlarini ishlab chiqish, risklarni kamaytirish va moliyaviy barqarorlikni ta'minlash bugungi kunning asosiy talablaridan biridir. Ushbu kurs ishi aynan shu bo'shliqlarni to'ldirishga, aniq amaliy tavsiyalar va strategik yondashuvlarni taklif qilishga qaratilgan. Mavzuning o'rganilganlik darajasini tahlil qilar ekanmiz, jahon ilmiy hamjamiyatida zamonaviy boshqaruv texnologiyalarini modellashtirish va samaradorligini oshirishga oid ko'plab tadqiqotlar o'tkazilgan. Masalan, D. Marr (1982) "Vision" asarida hisoblash nazariyas ...